Statistical Process Control (SPC)
การควบคุมกระบวนการเชิงสถิติและการวิเคราะห์ความสามารถของกระบวนการเชิงปฏิบัติ

หลักสูตร 1 วัน

Module 1: SPC and Process Variation

เข้าใจ SPC ผ่านความผันแปรของกระบวนการ

• ความหมายและวัตถุประสงค์ของ Statistical Process Control

• Process และ Variation

• Common Cause และ Special Cause

• Process Stability และ Predictability

• Proactive Prevention และ Reactive Detection

• SPC กับการควบคุมและปรับปรุงกระบวนการ

Activity / Discussion: วิเคราะห์แหล่งที่มาของ Variation ในกระบวนการ

Module 2: Understanding Data for SPC

ข้อมูลและสถิติพื้นฐานที่จำเป็นต่อการใช้งาน

• Variable และ Attribute Data

• Mean, Range และ Standard Deviation

• Histogram และ Process Distribution

• Normal Distribution

• แนวคิด ±3σ และ 6σ Process Spread

• Center และ Variation ของกระบวนการ

Exercise: วิเคราะห์และเปรียบเทียบข้อมูลจากกระบวนการ

Module 3: Process Performance and Capability

การประเมินสมรรถนะและความสามารถของกระบวนการ

• Specification Limits และ Process Variation

• Cp และ Cpk

• Pp และ Ppk

• Process Centering

• Process Stability กับ Capability

• ความแตกต่างระหว่าง Performance และ Capability

• ภาพรวม Machine Performance และแนวคิดที่เกี่ยวข้องตาม SPC 2026

Exercise: การตีความ Capability Results จากตัวอย่างกระบวนการ

Module 4: Statistical Process Control Charts

การติดตามและควบคุมพฤติกรรมของกระบวนการ

• วัตถุประสงค์ของ Control Chart

• Control Limits และ Specification Limits

• Stable และ Unstable Process

• การตรวจหาสัญญาณของ Special Cause

• แนวคิด Rational Subgroup

• X̄–R Chart และภาพรวม Control Chart ประเภทอื่น

• การตอบสนองเมื่อพบ Out-of-Control

• การหลีกเลี่ยง Over-adjustment

Exercise: วิเคราะห์ Control Chart และตัดสินใจตอบสนองต่อกระบวนการ

Module 5: Preparing for a Meaningful Capability Study

ก่อนคำนวณ Capability ต้องเข้าใจกระบวนการและข้อมูล

• Product / Process Characteristic และ Specification

• Measurement and Inspection Process

• Process Conditions

• Sampling และความเป็นตัวแทนของข้อมูล

• Process Stability

• การนำผลการศึกษาไปใช้ในการตัดสินใจ

Exercise / Discussion: ทบทวนความเหมาะสมของตัวอย่าง Capability Study

Module 6: SPC Goes Beyond What We Cover Today

SPC 2026 มีมากกว่า Cp, Cpk และ X̄–R Chart

• ขอบเขตของเนื้อหาที่หลักสูตรนี้เน้น

• Machine Performance

• Within Capability

• Non-normal Distribution

• Time-dependent Process Behavior

• วิธีการวิเคราะห์ Capability อื่น

• Advanced Control Charts

• Ongoing Capability

• การเลือกวิธีวิเคราะห์ให้เหมาะสมกับกระบวนการและข้อกำหนดของลูกค้า

Key Message:

Normal Distribution และ Conventional Cp/Cpk เป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการเรียนรู้และการใช้งานทั่วไป แต่ไม่ใช่วิธีเดียวที่เหมาะสมกับทุก กระบวนการ

Module 7: Practical SPC Workshop

ออกแบบกระบวนการ ผลิต วัด วิเคราะห์ และปรับปรุง ผู้เข้าอบรมทำงานเป็นทีมเพื่อจำลองกระบวนการผลิตตามข้อกำหนดที่ได้รับ โดยจะได้ฝึก

• ทำความเข้าใจ Product Specification

• ออกแบบและดำเนินการกระบวนการ

• เก็บและวิเคราะห์ข้อมูล

• วิเคราะห์ Process Variation และ Capability

• ใช้ Excel เพื่อช่วยในการคำนวณและแสดงผล

• วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อ Process Performance

• เสนอและทดลองแนวทางปรับปรุงกระบวนการ

• เปรียบเทียบและอภิปรายผลลัพธ์ระหว่างทีม

Module 8: From SPC Result to Process Improvement

เปลี่ยนข้อมูลให้เป็นการตัดสินใจและการปรับปรุง

• การตีความ Stability และ Capability ร่วมกัน

• Stable / Unstable Process

• Capable / Not Capable Process

• การตอบสนองต่อ Special Cause

• การลด Variation และการปรับ Process Centering

• SPC กับ Continuous Improvement

• การใช้ข้อมูลเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ